Dansende spreeuwen eten dansende muggen

Eerst zie je een paar groepjes, dan steeds meer. Tot duizenden spreeuwen een bewegende wolk vormen in de avondschemering. Even later verdwijnen ze tussen de rietstengels. Nationaal Park Nieuw Land biedt spreeuwen volop dansmuggen om te eten en rietvelden om te overnachten.

Een zwarte vogel vol kleur

Van afstand lijken spreeuwen in het broedseizoen zwart, maar in het zonlicht glanzen ze prachtig groen, paars en blauw. ’s Winters zijn ze wit gestippeld door de lichte uiteinden van hun nieuwe veren. De veerpuntjes slijten af, waardoor de glans in het voorjaar meer opvalt. Ook kleurt de snavel dan geel. Jonge spreeuwen hebben een lichtbruin verenkleed.

Spreeuwen fluiten, ratelen en kwetteren en kunnen je met hun zang flink op het verkeerde been zetten. Ze imiteren namelijk andere vogelsoorten, miauwende katten en zelfs de fluitsignalen van een trein. Spreeuwen worden doorgaans ongeveer vijf jaar oud, hoewel een teruggevangen spreeuw met een Deense pootring maar liefst 23 jaar was!  

Spreeuwen in de ochtend Oostvaardersplassen_CamillaDreef

Zwermen van dansmuggen

In Nieuw Land broeden kleine aantallen spreeuwen in stadstuinen en parken, maar in de herfst zijn spreeuwen het talrijkst. Ze krijgen dan gezelschap van enorme aantallen spreeuwen met hun jongen uit Scandinavië en Oost-Europa. Wie weleens over de Oostvaardersdijk rijdt, ziet al snel wat spreeuwen hier aantrekt. Een bumper vol met muggen betekent veel voedsel voor spreeuwen.

Dansmuggen groeien als larven op in ondiep water. Na het uitkomen vormen ze grote zwermen, waar spreeuwen volop van eten. In graslanden zoeken spreeuwen ook naar insectenlarven, wormen en slakken. Daarnaast eten ze zaden, bessen en fruit. Let langs de Oostvaardersdijk goed op spreeuwen in de wegberm. Ze worden helaas geregeld aangereden.

Spreeuwen in de ochtend Oostvaardersplassen 2_CamillaDreef

Spreeuwenwolken

Tegen de avond trekken groepjes spreeuwen naar de uitgestrekte rietvelden en wilgen van Nieuw Land, waar ze veilig boven het water slapen. Soms landen ze direct in het riet en soms vormen ze eerst samen een indrukwekkende wolk van duizenden vogels. Die rekt uit, vouwt zich samen en verandert voortdurend van richting.

Hoe lukt dat zonder botsingen? Spreeuwen stemmen hun bewegingen af op ongeveer zes à zeven buren. Veranderen die van richting, dan bewegen de vogels eromheen mee. Zo verspreidt een koersverandering zich razendsnel door de zwerm. Samen vliegen biedt bescherming tegen roofvogels, zoals sperwers. Probeer maar eens één vogel te volgen in zo’n dichte, voortdurend bewegende wolk.

Spreeuwenwolk achtervolgt_MaartenHotting2

Zelf spreeuwen zien?

Overdag kun je overal spreeuwen zien eten, bijvoorbeeld in de duindoorns op Marker Wadden en in de bermen langs de Houtribdijk of Oostvaardersdijk. Op het bezoekerseiland van Marker Wadden slapen van mei tot oktober duizenden tot ruim tienduizend spreeuwen. Vroeg in de ochtend kun je in de Driehoek van de Oostvaardersplassen soms enorme aantallen spreeuwen zien, vlak nadat ze hun slaapplaats hebben verlaten. Zoek ook eens tegen zonsondergang een plek langs de Oostvaardersdijk met zicht op de Lepelaarplassen of Oostvaardersplassen. Volg groepjes die dezelfde kant op vliegen en misschien ontdek je een spreeuwenwolk. Meld je waarnemingen en aantallen op waarneming.nl. Zo help je de slaapplaatsen in Nieuw Land in kaart te brengen.