Nieuw Land vertelt - Januari
Van zee naar natuur
In de reeks Nieuw Land vertelt nemen we je dit keer mee in het ontstaan van Nationaal Park Nieuw Land en Flevoland: een gebied dat ooit de bodem van de Zuiderzee was en nu een uniek natuurgebied vormt.
Waar nu rietvelden ruisen, bomen groeien en vogels hun nesten bouwen, lag ooit de Zuiderzee. Deze binnenzee werd in de vorige eeuw bedwongen door menselijk vernuft. Met de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 werd de Zuiderzee afgesloten van de Waddenzee en veranderde in het IJsselmeer. Dit was het begin van een grootschalige drooglegging: Flevoland ontstond door het inpolderen van de bodem van de voormalige zee.
De man achter deze visie was Cornelis Lely, ingenieur en politicus. Zijn plan voor de Zuiderzeewerken inclusief de Afsluitdijk en de inpolderingen maakte het mogelijk om land te winnen uit water. Dankzij zijn vooruitziende blik en doorzettingsvermogen werd een eeuwenoude droom werkelijkheid: bescherming tegen overstromingen en ruimte voor landbouw, wonen en natuur.
Flevoland is het grootste kunstmatige eiland ter wereld en een toonbeeld van Nederlandse waterbouwkunde. Het gebied werd ontworpen voor landbouw, wonen, industrie en andere functies, maar de natuur nam op sommige plekken het initiatief. Een van die plekken is de Oostvaardersplassen. Oorspronkelijk was dit gebied bestemd als industrieterrein, maar door de natte omstandigheden ontwikkelde zich spontaan een moerasgebied. In plaats van beton en fabrieken ontstond een paradijs voor vogels.
Het Markermeer ontstond toen het oorspronkelijke plan om de polder Markerwaard aan te leggen werd stopgezet. Hierdoor bleef een groot watergebied bestaan dat nu een cruciale rol speelt in natuurontwikkeling. In dit water is Marker Wadden aangelegd: een archipel van nieuwe eilanden, aangelegd met zand, klei en slib uit het Markermeer. Dit innovatieve project van Natuurmonumenten begon in 2016 en heeft als doel om de waterkwaliteit te verbeteren en nieuwe leefgebieden te creëren voor vogels, vissen en planten. De Marker Wadden zijn een schoolvoorbeeld van hoe mens en natuur samen een nieuw ecosysteem kunnen bouwen.
Vier gebieden, één nationaal park
Nationaal Park Nieuw Land verbindt vier bijzondere deelgebieden: Oostvaardersplassen, Lepelaarplassen, Markermeer en Marker Wadden. Samen vormen ze een nationaal park van pioniers waar natuur en mens elkaar versterken. En Lelystad? Daar ligt één van de toegangspoorten, bij jou om de hoek!
Fotobijschrift: Plankenpad naar observatiehut in moerasgebied Oostvaardersplassen vanaf de Knardijk - 1974
Beleef het zelf! - Wil je dit verhaal zelf gaan ontdekken?
-
Bekijk de documentaire
Bekijk de documentaire
De documentaire over Nationaal Park Nieuw Land laat zien hoe op de bodem van de voormalige Zuiderzee een van de meest bijzondere natuurgebieden van Nederland is ontstaan. Het park is een schoolvoorbeeld van “man‑made nature”: natuur die mogelijk is geworden door menselijk ingrijpen, maar zich daarna grotendeels zelfstandig ontwikkelt.
-
Nieuwland Experience
Nieuwland Experience
Wil je dit verhaal niet alleen lezen maar ook voelen? Stap aan boord bij Nieuwland Experience. Deze gastheer van het landschap biedt een unieke vaartocht langs de Oostvaardersplassen en naar Marker Wadden. Terwijl je over het water glijdt vertelt de gids over de historische strijd tegen het water, de drooglegging en de wonderlijke natuur die hier is ontstaan. Het is een reis door tijd en ruimte van zee naar natuur van verleden naar toekomst.
-
Beleef het verhaal door een fietsroute
Beleef het verhaal door een fietsroute
Nationaal Park Nieuw Land omvat de Oostvaardersplassen, de Lepelaarplassen, het Markermeer en de Marker Wadden. Al deze gebieden zouden nooit hebben bestaan zonder de inpoldering van Flevoland, het grootste inpolderingsproject ter wereld. Hoewel de mens de eerste aanzet gaf, was het de natuur die zorgde voor unieke, soms on-Nederlandse landschappen. Stap op de fiets en ontdek de natuur van dit nieuwe land met deze ANWB-route.